Η παραλίγο πρώτη Ελληνίδα αεροπόρος

Η ιστορία της Πολεμικής Αεροπορίας ξεκινά το 1912 με την άφιξη των πρώτων Ελλήνων αεροπόρων. Πέντε χρόνια αργότερα, το αεροπλάνο παρέμενε κάτι εξωτικό και επικίνδυνο, αποκλειστικά για γενναίους άνδρες. Τουλάχιστον έτσι πίστευαν οι περισσότεροι, όχι όμως και η δεκαοκτάχρονη Διονυσία Καλημέρη, με καταγωγή από τα Ψαρά.

Η Διονυσία, εμπνευσμένη από τον μύθο του Ίκαρου και διαβάζοντας για το αερόστατο των αδελφών Μονγκολφιέ, επιθυμούσε να γίνει αεροπόρος. Μια επιθυμία στα όρια του κοινωνικά αποδεκτού εκείνη την εποχή και, για αυτόν τον λόγο, της στοίχισε μια άδικη τιμωρία, όταν την εξέφρασε σε μία από τις καθηγήτριές της στο Αρσάκειο.

Απόφοιτη πλέον και έχοντας την απόλυτη στήριξη του πατέρα της (επιθεωρητής του Υπουργείου Συγκοινωνιών), παρουσιάστηκε στις 24 Οκτωβρίου 1917 στην Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή και εξετάστηκε ως υποψήφια για να καταταγεί στο Αεροπορικό Σώμα. Η απόφασή της δεν ήταν παρορμητική. Κατά την άποψή της, το να ταξιδεύει κάποιος με αυτοκίνητο ήταν περισσότερο επικίνδυνο από το να ταξιδεύει με αεροπλάνο. Ταυτόχρονα, η νεανική τόλμη και το πατριωτικό πάθος (η Ελλάδα συμμετείχε επίσημα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο από τις 28 Ιουνίου) την άφηναν ασυγκίνητη στη σκέψη του θανάτου σε ένα φλεγόμενο αεροπλάνο.

Η Καλημέρη εξετάστηκε όπως όλοι οι άνδρες υποψήφιοι και κρίθηκε κατάλληλη. Για την ακρίβεια, στη δύναμη των χεριών υστέρησε μόνο έναντι ενός ρωμαλέου Κρητικού, ο οποίος κατάφερε να εκκινήσει αεροπορικό κινητήρα, περιστρέφοντας την έλικα, 19 φορές, με τη Διονυσία να τον εκκινεί 18 φορές και όλοι οι υπόλοιποι από 13 και κάτω! Αλλά και στο τεστ ψυχραιμίας, όταν ο καθηγητής Χόνδρος πυροβόλησε αιφνιδίως από πίσω της, δεν αισθάνθηκε καμία ταραχή!

Το επόμενο στάδιο επιλογής των υποψήφιων αεροπόρων ήταν η πτήση με εκπαιδευτικό αεροπλάνο και το γεγονός δεν πέρασε απαρατήρητο ούτε από τον ειδικό ευρωπαϊκό Τύπο. Συγκεκριμένα, το βρετανικό περιοδικό Flight (27/12/1917) αναφέρει ότι η Καλημέρη, μετά τις πτητικές εξετάσεις, προοριζόταν για πιλότος υδροπλάνου. Δυστυχώς, κάπου εκεί σταματούν οι πληροφορίες μας για τη νεαρή Διονυσία. Παραμένει άγνωστο αν δεν παραβρέθηκε στις εξετάσεις ή αν παραβρέθηκε και δεν τα κατάφερε. Όποια και να ήταν η αιτία της μη επιτυχίας της Διονυσίας Καλημέρη, η προσπάθειά της δεν ήταν άσκοπη. Υπήρξε η αφετηρία μιας διαδρομής 85 χρόνων που έφερε τις γυναίκες στην ανώτατη βαθμίδα της αεροπορικής εκπαίδευσης. Το 1991 εισήχθησαν για πρώτη φορά γυναίκες στο Τμήμα Μηχανικών της Σχολής Ικάρων και το 2002 έγιναν δεκτές και στο Τμήμα Ιπταμένων.

Στις μέρες μας, οι γυναίκες στην αεροπορία είναι λίγες σε αριθμό, αλλά αποτελούν ένα δυναμικό και αναπόσπαστο κομμάτι του οργανισμού της ΠΑ. Η πειθαρχία και η αφοσίωση στο καθήκον δεν έχουν φύλο, αλλά χαρακτηρίζουν κάθε ικανό στέλεχος που υπηρετεί με επάρκεια και πάθος την αποστολή της Πολεμικής Αεροπορίας.