Η Πρώτη Επαφή με το Αεροπλάνο !! – Harvard T – 6 D
1967 Τα περισσότερα σπίτια δεν ειχαν τηλεόραση, βλέπαμε στις βιτρίνες των καταστημάτων ηλεκτρικών ειδών, IZOLA, PITSOS, τους Beatles να παίζουν το «Sg Peppers lonely hearts club band». Το καλύτερο άλμπουμ Ροκ μουσικής που γράφτηκε ποτέ. Οι Rolling Stones, πιο προσγειωμένοι (!!), έπαιζαν το «Lets spend the night together»!, αλλά έπαιξαν live στο γήπεδο του Παναθηναϊκού, όπου βέβαια πήγα (απέξω φυσικά ,δεν υπήρχαν λεφτά για εισιτήρια, και θυμάμαι σαν τώρα το φλάουτο με τις αντηχήσεις απο το «Ruby Thursday»). Είχαν έρθει και οι Beatles και έμειναν στου Παπάγου! Πηγαίναμε μήπως τους δούμε, αλλά ποτέ δεν έπαιξαν στην Ελλάδα. Τα αυτοκίνητα, όλες οι μάρκες, ακόμη και η Volkswagen, είχαν έντονη προσωπικότητα, και σχήμα, μπορεί να έσπαγαν, αλλά το έκαναν με στυλ!! Στις 21 Απριλίου έγινε η ...21η Απριλίου ... Η φούστα μίνι είχε έρθει στην Αθήνα, και τα μάτια όλων των αγοριών είχαν μεγαλώσει ένα νούμερο! Ήμουν ground crew member στους Dragons, ένα Ροκ γκρουπ που έπαιζε ο συμμαθητής μου Λάκης Παπαδόπουλος (ο .. με τα ψηλά ρεβέρ ), καθόμαστε στο ίδιο θρανίο, (16ο Γυμνάσιο Αμπελόκηπων), (τελευταίο φυσικά) εγώ το κοπάναγα σε ρυθμούς ντραμς ο Λάκης τραγουδούσε, και έκανε το μπάσο με το στόμα! Τόσο καλά. Το σκασιαρχείο από το σχολείο, θεωρείτο η τοπ μαγκιά, της εποχής, και εγώ βέβαια ήμουν, τα τελευταία δυο χρόνια (που έμεινα μετεξεταστέος) συνέχεια στα ποδοσφαιράκια, μπιλιάρδα του Καρανίκα, και σε ένα άλλο στους Αμπελοκήπους, με τον Τάσο, τον Μάριο και τους άλλους συμμαθητές. Ο Τάσος, νομίζω είχε μια άκρη και έπαιρνε «φοράκια» εισιτήρια για σινεμά που πλήρωνες μόνο τον φόρο,και πηγαίναμε στον εξώστη στο «Αθήναιον» και στην «Άνεση», και βλέπαμε πολεμικά έργα. Όπως «Η Γέφυρα του Τοκο Ρι» με F-86 και MIG-15 στον, σχετικά πρόσφατο, πόλεμο της Κορέας. Το Σινεμά ήταν η τοπ διασκέδαση της εποχής βέβαια, ένας από τους ελάχιστους τρόπους να δεις τί γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο. Η μουσική ήταν επίσης προτεραιότητα των νέων, μαζευόμαστε στο σπίτι του Παπαδάκη και ακούγαμε δίσκους (Beatles κυρίως) γιατί ήταν ο μόνος που είχε Πικ Απ.!! Και βέβαια το ραδιόφωνο ήταν πάντα, κολλημένο στους 1594 KHZ στα μεσαία κύματα που έπαιζε ο Wolfman Jack στον AFRS (Αμερικάνικο) σταθμό που ήταν η κυρία πηγή μουσικής της εποχής. Εγώ ζωγράφιζα, με τις ώρες, σκίτσα του F-104, γιατί με είχε γοητεύσει το μοναδικό T-Tail του και τα minimal φτερά με την αρνητική δίεδρο γωνία. Τότε φάνταζε τουλάχιστον σαν εξωγήινο, συγκρινόμενο με τα άλλα που υπήρχαν τότε. Φυσικά στο γυμνάσιο, όλοι ήξεραν ότι εγώ θα γίνω πιλότος όταν μεγαλώσω. (Πιλότος της Πολεμικής εννοείται, δεν γνωρίζαμε τίποτα, ούτε και μας ενδιέφεραν τα πολιτικά αεροπλάνα (οι λεγόμενες και ‘κατσαρόλες’). Ένας θείος μου (Δρόσος Σακελλαρίδης) ήταν πιλότος στην ΠΑ στον πόλεμο του ‘40, είχε καταρριφθεί αρκετές φορές (!) και μου έλεγε τις ιστορίες του βέβαια, για κάποιον λόγο δεν ήταν μόνο αυτός το κίνητρο (πώς θα μπορούσε να είναι άλλωστε, με τόσες πτώσεις). Για να θέλω τόσο πολύ να γίνω αεροπόρος, ήταν και οι ταινίες με τα F-86 και MIG-15 που έβλεπα στο γυμνάσιο. Νωρίτερα, το 63 είδα για πρώτη φορά, το F-104, από την ταράτσα της πολυκατοικίας στους Αμπελοκήπους, να ανεβαίνει κάθετα, κυριολεκτικά 90 μοίρες, ρολάροντας, και μετά να «σπάει» το Mach, στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου. Μετά από αυτό δεν θα μπορούσα να κάνω τίποτε άλλο στη ζωή μου. Βέβαια δεν ξέρω τί θα έκανα αν δεν είχα μπει στην Σχολή Ικάρων το 67. Εκατοστός τρίτος (103) επί συνόλου 104 !!!!! Ήμουν πιο «αρχαίος» μόνο από τον συμμαθητή μου τον Σωτηράκο! Φυσικό ήταν, γιατί μέσα μου πίστευα ότι επειδή το ήθελα τόσο πολύ, αυτόματα θα γινόταν! Είχα θέμα στην συγκέντρωση όταν διάβαζα, εκτός από το ότι διάβαζα ...ακούγοντας Beatles (!), το μυαλό συνεχώς δούλευε σε σενάρια, όπως πετάω και ανεβαίνω, όπως ο τύπος στην παρέλαση του ‘63. Μικρός, θυμάμαι, είχαμε ένα παιχνίδι, περπατώντας με σταθερή ταχύτητα, φτύναμε (!!) προσπαθώντας να πετύχουμε συγκεκριμένες λακκούβες στον δρόμο, εν κινήσει. Κάτι σαν Υψηλός βομβαρδισμός δηλαδή, μόνο που δεν το λέγαμε έτσι. Επίσης, κρατώντας σταθερό ρυθμό, με γρήγορο βήμα, προσπαθούσες να περπατήσεις στο πεζοδρόμιο, χωρίς να πατήσεις τις ενώσεις των πλακών (!) (τι σκέφτεται ένα παιδί, για να παίξει, ελλείψει Game Boy). Αυτές οι μικρές προκλήσεις όμως είχαν μια κάποια αξία, έβλεπες αν μπορούσες να συντονιστείς έτσι ώστε να πετύχεις ακριβώς το κέντρο. Αστείο τότε αλλά σε άλλη κλίμακα, πολύ αργότερα, αποκτούσε τεράστια αξία. Χρήσιμα πράγματα τότε που δεν υπήρχαν τα βίντεο παιχνίδια τα οποία μισώ και δεν είμαι καθόλου καλός σε δαύτα. Το μόνο μάθημα που ήμουν καλός ήταν η Γεωμετρία! Μου άρεσαν τα σχήματα τρίγωνα και άλλα, γιατί είχα «κοφτερό» μάτι, όπως είχε πει ένας δάσκαλος στο δημοτικό Χολαργού στην Μάνα μου. «Οπτικός τύπος» είναι της είχε πει. Σίγουρα είχε δίκιο. Αυτό βέβαια με βοήθησε αργότερα! Τον Νοέμβριο, μπήκα στη ΣΙ και βρέθηκα μαζί με όλους τους 130 περίπου (μαζί με τους μηχανικούς της 19ης ΣΜΑ) σε ένα απόλυτα άγνωστο και εχθρικό στην αρχή περιβάλλον. Την πρώτη ώρα μας ρωτούσαν, γράφοντας τις προτιμήσεις μας, τί θα θέλαμε για πρωινό? Λουκάνικα, μπέικον, η ομελέτα με δυο αυγά !!! Το απόγευμα βέβαια το κλίμα άλλαξε, τελείως! Άπειρο τρέξιμο, πηδηματάκια, οκλάσεις (για τους γνώστες), updowns, και πολλά άλλα. Οργανωμένη με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ (Αμερικανών) η εκπαίδευση μας, ήταν ό,τι καλύτερο για να μετατρέψει ένα ανύποπτο παιδί σε αεροπόρο ικανό να πετάει μονοθέσιο μαχητικό αεροπλάνο. Θυμηθείτε, τίποτα δεν ήταν γνωστό σε εμάς τότε. Υπήρχαν μερικοί που είχαν γνωστούς, ή συγγενείς στην ΠΑ, αλλά οι περισσότεροι ήταν άσχετοι. Όταν είσαι 18 χρόνων δεν ξέρεις αν θα είσαι ικανός να ανταπεξέλθεις σε μια τέτοια εκπαίδευση, ούτε αν θα μπορέσεις να πετάξεις ένα, οποιοδήποτε, αεροπλάνο, πόσο μάλλον το Harvard!! Μπορεί να θέλεις πολύ, αλλά αν κάνεις δυο φορές εμετό, τέρμα το όνειρο. Τα μαζεύεις και φεύγεις. Από τους 104 της 43ης σειράς Ικάρων μόνο 60 (?) αποφοιτήσαμε το ‘71. Είχα τον Τζόνυ τον Σταματελόπουλο εκπαιδευτή στα Harvard. Ήμουν πολυ τυχερός γιατί κάποιοι άλλοι είχαν τον Σούρα, η τον Πράτανο! Θρυλικές μορφές, απόλυτα 60´ς, αλλά με πολύ βαρύ χέρι. Βέβαια τότε έπεφτε και λίγο (ή πολύ) ξύλο. Σε εμένα δεν λειτούργησε ποτέ αυτό, βέβαια δεν έφαγα ποτέ, εκτός από την κλασική σφαλιάρα της πτήσης σόλο, επειδή ήτανε κοντά ο Σούρας !!! Bad luck! Όμως η πρώτη πτήση ενός Ικάρου πάντα είναι η πιο καθοριστική για τον ίδιο άλλα και για την ΠΑ. Το Harvard το ήξερα από τις παρελάσεις που πετούσαν σχηματίζοντας το 1821. Ο θόρυβος του αστεροειδούς κινητήρα ήταν μοναδικός, αξεπέραστος, ειδικά όταν καμία φορά πάνω σχεδόν από το σπίτι μου στον Χολαργό, τα έβλεπα να κάνουν απώλειες στηρίξεως, και να «βάζουν» κινητήρα κατά την έξοδο. Πλησιάζοντας κυριαρχεί η μυρωδιά των 130 οκτανίων, ανακατεμένη με καμένο λάδι (και λίγο εμετό από την προηγούμενη πτήση, καμία φορά). Για μας ήταν ένα θηρίο, έτσι όπως στέκονταν στηριγμένο στην βακτήρια (πίσω ουραίος τροχός ). Ο οποίος έδινε όλων των ειδών τα προβλήματα σε πολλούς από εμάς. Δεν είναι εύκολο να τροχοδρομήσεις, γιατί κατευθείαν εμπρός βλέπεις τον ....ουρανό. «Τροχοδρομείτε Ελίγδην Βραδέως» ήταν η χαρακτηριστική ταμπέλα στον τροχόδρομο του 03 (?) Έβλεπες από το πλάι. Μόνον. Ιεροτελεστία το αλεξίπτωτο, το δέσιμο,η ρύθμιση του καθίσματος και η εκμάθηση, με τυφλό σύστημα όλων των διακοπτών κλπ. Υπομονετικός ο Τζόνυ μου τα έμαθε όλα καλά, και γρήγορα. Εκεί ανακάλυψα για πρώτη φορά, ότι μάθαινα Γρήγορα! Πολύ γρήγορα! Ίσως γιατί μου άρεσε τόσο πολύ! Με τα πολλά, έρχεται η στιγμή να το βάλεις μπροστά. Δεν θυμάμαι την διαδικασία, φυσικά, κάτι για τα «Μανιατό», με ένα διακόπτη που αλλάζαμε, αλλά αν μου το δείξεις πάλι θα το ξανακάνω. Άνετα. Ο θόρυβος όταν παίρνει μπροστά ειναι απίστευτος και πολυ καλύτερος απο Jet engine!! Διακοπές, φτυσίματα, καπνός, καμένο λάδι, μυρωδιές όλα μαζί, και μόλις παίρνει μπρος, νιώθεις τον αέρα να σε χτυπάει αλύπητα, και πλέον παύεις να είσαι παιδί και μπαίνεις στην, αργή, επώδυνη, με ωραίο τρόπο, διαδικασία να γίνεις ιπτάμενος (και gentleman, όχι όλοι)! Το Harvard είναι ένα ιδιόρρυθμο και «ειδικό» αεροπλάνο. Ειναι «tail dragged» και χρειάζεται την ακόλουθη διαδικασία για να το απογειώσεις. Βάζεις κινητήρα στο φουλ και άμεσα αρχίζει να εκτρέπεται η μύτη του αεροπλάνου λόγω της μεγάλης ροπής του 9κυλινδρου (?) αστεροειδούς κινητήρα. Πρέπει να βάλεις, λοιπόν, αντίθετο ποδωστήριο για να κρατήσεις στην ευθεία το α/φ και καθώς η ταχύτητα αυξάνεται πρέπει να ρυθμίσεις και την πίεση στα πόδια για να μείνεις ευθεία. Στα 60knots περίπου (???) αν θυμάμαι καλά, βάζεις το χέρι εμπρός ώστε να σηκωθεί από το έδαφος ο ουραίος τροχός αλλά πολύ προσεκτικά και μαλακά, γιατί αν το παρακάνεις, θα βάλει μύτη μπροστά και θα κάνεις ένα ωραιότατο λουποειδές με μεγάλη πιθανότητα να καταλήξεις με την καλύπτρα ανάποδα στο έδαφος. Αν δεν βάλεις σωστά το πόδι και σε νικήσει η εκτροπή θα κάνεις ένα ωραίο «ground loop», (ένα τετ,α,κε), όπως γινόταν συχνότατα στην εκπαίδευση σε όλες τις σειρές. Εκεί αρχίζεις να βλέπεις μπροστά, επιτέλους. Βέβαια την πρώτη απογείωση την έκανε ο εκπαιδευτής από την πίσω θέση, εσύ έχοντας τα χέρια σου στα χειριστήρια ακολουθούσες προσπαθώντας να «πιάσεις» το κόλπο ! Δεν ήταν το πιο εύκολο αεροπλάνο για να μάθεις να πετάς, αλλά υπήρχαν πολλοί μαθητές που τα κατάφερναν εύκολα, σχετικά, και πήγαιναν σόλο στις 20 ώρες περίπου ! (εκτός από τον Μοίραρχο μου στα F-104 G, τον Δημήτρη Γιαμπουράνη, που τον έστειλε σόλο, κατά λάθος, ο Κουρής στις 6 ώρες!!). Όμως όταν ήσουν στον αέρα, στην αρχή προσπαθούσες να συνηθίσεις την αίσθηση, και το να βλέπεις τον κόσμο από ψηλά. Υπέροχα !! Φανταστικό συναίσθημα. Υπόψιν ότι κανείς μας δεν είχε ξαναπετάξει μέχρι τότε. Πλουσιόπαιδα με ταξιδάκια στο εξωτερικό, από παιδιά, δεν πήγαιναν στην Σχολή Ικάρων, τότε. Το YouTube δεν είχε ανακαλυφθεί ακόμη! S Άλφα, S Βήτα κλπ, ήταν οι πρώτες απλοϊκές ασκήσεις που μαθαίναμε για να συνδυάζουμε τα flight controls, Δηλαδή άνοδο με 1000´ το λεπτό μέχρι να κερδίσουμε 1000´ και μετά κάθοδο παρομοίως, μετά το ίδιο στρίβοντας με 30 μοίρες κλίση η ένα βαθμό στροφής, κλπ κλπ. Ήταν σοφά σχεδιασμένες οι ασκήσεις, άλλωστε το έβλεπες και μόνος σου πόσο βελτιωνόσουν από την μια πτήση στην άλλη. Περιδινήσεις, όπου αν είχες την ατυχία να φας κάτι που σε πείραξε ήταν πιθανότατο να κάνεις εμετό! Οι εκπαιδευτές πάντα έδιναν ένα περιθώριο για κάτι τέτοιο ! Απώλειες στηρίξεως, split S, rolls, loops, Immelmann, Σαντέλες, βολές (!!) στο πεδίο βολής Μαραθώνος, ναι ήταν πεδίο βολής τότε, εικονικές αναγκαστικές προσγειώσεις (στο «δένδρο» στα Σπάτα) και ....touch and go’s. Αχαά !! Εδώ τα πράγματα ήταν λίγο πιο σκούρα. Έπρεπε να ευθυγραμμιστείς με τον Α - Γ (?) τον χωμάτινο διάδρομο στο Τατόι με σταθερή ταχύτητα και γωνία, και πλησιάζοντας το έδαφος να σπάσεις τον βαθμό καθόδου και να το φέρεις στην ίδια στάση (3 point) που είχε όταν είναι σταματημένο στο έδαφος με ελάχιστη ταχύτητα και ύψος ώστε να «στολάρει» στους 10 πόντους κατά προτίμηση ώστε να μη βάλει φτερό, και να «κάτσει» μαλακά στο χώμα. Παίζοντας ταυτόχρονα και με τα ποδωστήρια για να αντιμετωπίσεις τις εκτροπές! Όμως σιγά σιγά έτσι ανακαλύπτεις τον αεροπορικό, εαυτό σου, αν μπορείς και ποσό καλά (ή κακά) να το κάνεις. Εγώ σιγά σιγά συνειδητοποίησα ότι όσο πιο πολύ μου αρέσει κάτι, τόσο πιο καλά μπορώ να το κάνω! Είχα και κάποιο ταλέντο φαίνεται γιατί ο Τζόνυ σχεδόν πάντα μου έλεγε καλά λόγια Ήταν φανερό, ήμουν τρελά ερωτευμένος με το αεροπλάνο, και την πτήση, ένοιωθα άνετα εκεί πάνω και μπορούσα να κάνω αυτά που μου ζητούσαν, γρήγορα και σωστά. Δοκίμασα αρκετά πράγματα στη ζωή μου, αλλά μόνο αυτό το έκανα σωστά (όταν λέω σωστά, με τα δικά μου απόλυτα extreme στάνταρ). Πόσα Harvard’s έχουν σπάσει στην προσγείωση / απογείωση τα 20+ (?) χρόνια που ήταν εν υπηρεσία το καημένο το αεροπλανάκι δεν γνωρίζω, αλλά ήταν πολλά. Θυμάμαι μια φορά ο Σούρας (ο πιο σκληρός, και αυστηρός εκπαιδευτής) είχε την συνήθεια να αποσυνδέει το δικό του χειριστήριο από την πίσω θέση και να κοπανάει την κάσκα του μαθητή που προσπαθούσε (!) να πετάξει από την εμπρός θέση. Με έναν αλλοδαπό λοιπόν μαθητή ο Γιάννης αφού τον είχε κοπανήσει επί μια ώρα στην περιοχή πτήσεων στα Μεσόγεια, όταν ήρθε η ώρα να πάνε για προσγείωση το χειριστήριο δεν έμπαινε στη θέση του !!! Ήταν η πρώτη και τελευταία, φορά που ο Γιάννης ο Σούρας, είπε «γλυκόλογα» στον μαθητή του, στην τελική ευθεία !! Μετά την προσγείωση βέβαια έφαγε ουκ ολίγες !!! Τώρα, δεν θα πω την γνώμη μου για το Τ-41, γιατί δεν το έχω πετάξει, και δεν έχω μιλήσει με εκπαιδευτές, αλλά εκείνη την εποχή, με αεροσκάφη όπως το F-84, F-104 κλπ να ακολουθούν στις Πολεμικές Μοίρες, νομίζω ότι το Harvard ήταν ό,τι έπρεπε. Απλά το σύστημα επιλογής της σχολής είχε σοβαρό πρόβλημα λόγω έλλειψης μέσων, και τεχνολογίας (βλ. Flight Simulator), όποτε έμενε το αεροπλάνο για να διορθώσει τα λάθη της επιλογής, γι’αυτό και τα αρκετά σπασμένα αεροπλάνα, και ο μεγάλος βαθμός απόρριψης στον πρώτο χρόνο. Ακόμη και τώρα πιστεύω ότι τα κριτήρια, και ο τρόπος επιλογής για ιπταμένους στην ΣΙ, έπρεπε να είναι διαφορετικός, πολύ πιο εξειδικευμένος, τεχνοκρατικός, και «ακραίος» όσον αφορά στους χαρακτήρες. Προσωπικά, προτιμώ μια Μοίρα μαχητικών με 20 χειριστές «μηχανόβιους» (σωστούς), «Gus» (και παρόμοιους), παρά δέκα Μοίρες με αριστούχους στα μαθηματικά και Φυσική !! Το μαχητικό αεροσκάφος «πετιέται» με το μυαλό και την δύναμη της Θελήσεως (Guts).!!! Period (Τελεία) Κοιτώντας πίσω τώρα, βλέπω ότι το σύστημα αυτό, είχε κάποιες δυνατότητες να φτιάξει χαρακτήρες, κατάλληλους για fighter pilots. Αν αντέχεις όλα αυτά (και πολλά, πολλά άλλα), θεωρητικά, θα έπρεπε να σε κάνουν να αντέξεις το να πετάς με παραίσθηση επί μισή ώρα σε νυχτερινές, βλέποντας, αμυδρά, μόνον, ένα μικρό πράσινο (η κόκκινο) φωτάκι στο tip tank του Ν1 πηγαίνοντας για βολές στον Αμπελώνα, χωρίς φεγγάρι, σφίγγοντας τα δόντια και έλεγες (από μέσα σου) ΟΧΙ, είμαι ίσια, ευθεία και οριζόντια όχι με 60 μοίρες κλίση, μόλις βγούμε από τα σύννεφα θα συνέλθω, έχω εμπιστοσύνη στον αρχηγό. Και θα άντεχες τα 10+ G’s, που τράβηξαν ο Σωκράτης με τον Gus, για να μην καρφώσουν στην θάλασσα !! Κάπως έτσι ήταν το κλίμα στην Σχολή Ικάρων το 1967
Υ Γ.: Εάν κάποιος θυμάται και άλλες λεπτομέρειες από το Harvard μπορεί να συμπληρώσει / διορθώσει Fast Forward 1979 USAF Accident Investigation Course, University of Southern California, Norton Air Force Base, San Bernardino, Los Angeles: Ο καθηγητής Aviation Psychology, professor Mason, είχε ένα ιδιωτικό Harvard, και όταν έμαθε ότι το είχα πετάξει με πήρε και πήγαμε μια δίωρη βόλτα στην περιοχή. !!! Ίδια αίσθηση, μυρωδιά και ευχαρίστηση.
Δημήτρης Τζάννες 10 Ιουλίου 2018
ΠΗΓΗ:https://www.facebook.com/share/p/186fvjbrkD/